AI-verordening: wat betekent artikel 50 voor jouw bedrijf?

🇳🇱 Dit artikel is geschreven op Nederlands recht. De genoemde wetsartikelen en termijnen gelden zo niet in jouw land; de contractmodellen maken we voor jou wél naar het recht dat bovenaan staat ingesteld.

Je hebt op je website een chatbot gezet die klantvragen beantwoordt. Handig: mensen krijgen snel antwoord en jij houdt tijd over. Of misschien laat je een AI-programma productteksten, nieuwsbrieven of afbeeldingen maken. Steeds meer mkb-ondernemers doen dit. Maar wist je dat je klanten in veel gevallen moet vertellen dat ze met of via kunstmatige intelligentie te maken hebben?

Wat regelt de AI-verordening?

De AI-verordening (EU) 2024/1689 stelt eisen aan het aanbieden en gebruiken van AI-systemen in de Europese Unie. De verordening geldt rechtstreeks in Nederland en België, dus je hoeft niet te wachten op nationale wetgeving. Voor de meeste ondernemers is het eerste punt om naar te kijken de transparantieplicht.

Kort gezegd komt die plicht hierop neer: gebruik je een AI-systeem, dan mag de ander niet in het ongewisse blijven over het feit dat er AI in het spel is.

Wat staat er in artikel 50?

Artikel 50 is het ijkpunt voor transparantie. Het draait om twee situaties die voor veel bedrijven herkenbaar zijn.

• AI die direct met mensen communiceert. Denk aan een chatbot of een stemassistent. Je moet zorgen dat de betrokken persoon weet dat hij met een AI-systeem praat en niet met een medewerker van vlees en bloed. Dat mag alleen achterwege blijven als het voor een normaal oplettend persoon al zonneklaar is.
• AI die inhoud genereert. Laat je AI teksten, afbeeldingen, audio of video maken, dan moet die inhoud herkenbaar zijn als kunstmatig gemaakt of bewerkt. Dat geldt in het bijzonder als het gaat om beeld, geluid of video die echt lijkt, of om informatie over onderwerpen van algemeen belang.

De gedachte erachter is eenvoudig: mensen moeten kunnen inschatten waar informatie vandaan komt, zodat ze niet misleid worden.

Vanaf wanneer geldt dit?

De transparantieplichten uit artikel 50 gaan gelden vanaf 2 augustus 2026. Je hebt dus nog even, maar het is verstandig om er nu al rekening mee te houden bij nieuwe systemen die je aanschaft of afspraken die je maakt met leveranciers.

Let op: de AI-verordening kent ook zwaardere verplichtingen voor zogenoemde hoogrisico-systemen. Die gelden op andere momenten en zijn een apart verhaal. Voor de doorsnee mkb-ondernemer die een chatbot of generatieve AI gebruikt, is de transparantieplicht meestal het meest relevant.

Waarom is dit belangrijk voor je contracten?

Werk je met een externe leverancier die AI levert of voor jou inzet, dan is het slim om vast te leggen wie waarvoor verantwoordelijk is. Wie zorgt dat de chatbot zich als AI bekendmaakt? Wie regelt dat gegenereerde inhoud herkenbaar is? Als je dat niet afspreekt, kan onduidelijk blijven wie de plicht moet naleven, terwijl jij als gebruiker wel aanspreekbaar kunt zijn.

Concrete aandachtspunten

• Breng in kaart waar je AI gebruikt. Loop je klantcontact, marketing en interne processen na. Zet je ergens een chatbot in of laat je teksten en beelden automatisch genereren? Noteer dat, zodat je weet waar de transparantieplicht straks speelt.
• Maak het kenbaar en doe dat begrijpelijk. Zorg dat je klant meteen ziet dat hij met AI communiceert, bijvoorbeeld met een korte melding bij je chatbot. Markeer AI-gegenereerde inhoud duidelijk, zeker bij realistisch beeld en geluid.
• Leg afspraken met leveranciers vast. Vraag bij het inkopen of vernieuwen van AI-tools na hoe de leverancier de transparantie-eisen invult, en leg vast wie verantwoordelijk is. Zo voorkom je dat je in 2026 voor verrassingen komt te staan.

Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies. Twijfel je over jouw situatie? Scan je contract gratis — en als het advies moet worden, tekent er een jurist.