Je leverancier levert niet op tijd: moet je eerst nog aanmanen?
🇳🇱 Dit artikel is geschreven op Nederlands recht. De genoemde wetsartikelen en termijnen gelden zo niet in jouw land; de contractmodellen maken we voor jou wél naar het recht dat bovenaan staat ingesteld.
De wettekst — Artikel 6:83 BW
Het verzuim treedt zonder ingebrekestelling in:
a. wanneer een voor de voldoening bepaalde termijn verstrijkt zonder dat de verbintenis is nagekomen, tenzij blijkt dat de termijn een andere strekking heeft;
b. wanneer de verbintenis voortvloeit uit onrechtmatige daad of strekt tot schadevergoeding als bedoeld in artikel 74 lid 1 en de verbintenis niet terstond wordt nagekomen;
c. wanneer de schuldeiser uit een mededeling van de schuldenaar moet afleiden dat deze in de nakoming van de verbintenis zal tekortschieten.
Volledige tekst, uitleg en het passende contractmodel → · geldig vanaf 2026-07-16, bron wetten.overheid.nl
Je hebt met je leverancier afgesproken dat de bestelling uiterlijk op 1 oktober binnen moet zijn, want je hebt zelf weer een deadline naar je klant. Het is nu 4 oktober en er is nog niets geleverd. Je belt, mailt, maar krijgt geen duidelijk antwoord. Moet je nu eerst nog een officiële aanmaning sturen voordat je iets kunt ondernemen, zoals ontbinden van de overeenkomst of schadevergoeding eisen?
Niet altijd. De wet regelt dat een schuldenaar in bepaalde gevallen automatisch in verzuim raakt, zonder dat daar eerst een ingebrekestelling voor nodig is. Dat is precies wat artikel 6:83 BW bepaalt. Verzuim is de juridische term voor het moment waarop je iets kunt gaan doen tegen een partij die niet (op tijd) levert of betaalt, zoals schadevergoeding claimen.
Wanneer treedt verzuim direct in?
Artikel 6:83 BW noemt drie situaties waarin je de wederpartij niet eerst in gebreke hoeft te stellen:
- Er was een fatale termijn afgesproken. Hebben jullie contractueel een harde, duidelijke deadline vastgelegd — zoals "uiterlijk 1 oktober" — en wordt die niet gehaald, dan is de andere partij vanaf dat moment direct in verzuim. Je hoeft dan niet eerst nog een aanmaning te sturen met een nieuwe termijn.
- De verbintenis komt voort uit een onrechtmatige daad, of betreft schadevergoeding wegens een eerdere tekortkoming. Gaat het om een verplichting om schade te vergoeden die is ontstaan doordat iemand onrechtmatig heeft gehandeld of eerder al niet goed heeft nagekomen, dan is diegene direct in verzuim.
- De wederpartij laat zelf weten dat hij niet gaat leveren of betalen. Zegt je leverancier bijvoorbeeld "ik kan deze bestelling niet meer uitvoeren", dan mag je uit die mededeling afleiden dat nakoming uitblijft. Ook dan is er geen aanmaning nodig: het verzuim treedt meteen in.
Het idee achter deze regeling is praktisch: een ingebrekestelling heeft als doel om de andere partij nog een laatste kans te geven om alsnog na te komen. Als die kans er door de omstandigheden al niet meer is — omdat de deadline hard was, omdat het om schadevergoeding gaat, of omdat de wederpartij al heeft gezegd dat hij niet gaat leveren — dan heeft een aanmaning geen toegevoegde waarde.
Waarom dit voor jou relevant is
Of je nu zelf wacht op een levering, of een klant bent die niet betaalt na een onrechtmatige daad, deze regeling bepaalt op welk moment je daadwerkelijk kunt overgaan tot actie. Dat scheelt tijd: je hoeft niet eerst nog een aanmaning te sturen en een nieuwe (redelijke) termijn af te wachten voordat je naar de rechter kunt stappen of de overeenkomst kunt ontbinden.
Let wel op dat het verschil tussen een fatale en een niet-fatale termijn vaak in de details zit. "Wij streven naar levering vóór 1 oktober" is iets anders dan "uiterlijk op 1 oktober". Hoe harder en duidelijker de afspraak, hoe sterker je staat als je zonder aanmaning actie wilt ondernemen.
Aandachtspunten
- Check of in je contract echt een fatale termijn staat, of alleen een streefdatum — dat verschil is bepalend voor of je direct kunt handelen.
- Leg mondelinge mededelingen van de andere partij (zoals "ik lever niet") schriftelijk vast, bijvoorbeeld door het per mail te bevestigen.
- Twijfel je of verzuim al is ingetreden? Stuur dan alsnog een aanmaning met een redelijke termijn — dat kost je weinig en voorkomt discussie achteraf.
Direct zelf regelen?
Stel het bijpassende model op met Lexparaat. Je eerste document is gratis, daarna €5 per document; een juristcontrole €99.
Bronnen
art. 6:83 BW — Verzuim zonder ingebrekestelling. In een aantal gevallen treedt verzuim direct in, zonder ingebrekestelling: als een voor de nakoming bepaalde (fatale) termijn verstrijkt, als de verbintenis voortvloeit uit onrechtmatige daad of strekt tot schadevergoeding wegens een tekortkoming, of als de schuldeiser uit een mededeling van de schuldenaar moet afleiden dat er niet zal worden nagekomen. wettekst↗
Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies. Twijfel je over jouw situatie? Scan je contract gratis — en als het advies moet worden, tekent er een jurist.
