Het boetebeding: wat regelt artikel 6:91 BW?

🇳🇱 Dit artikel is geschreven op Nederlands recht. De genoemde wetsartikelen en termijnen gelden zo niet in jouw land; de contractmodellen maken we voor jou wél naar het recht dat bovenaan staat ingesteld.

Je hebt een contract gesloten met een leverancier of klant en je wilt zeker weten dat afspraken worden nagekomen. Denk aan een geheimhoudingsafspraak, een leverdatum of een concurrentiebeding. Om de andere partij te prikkelen om zich aan de afspraken te houden, neem je een boeteclausule op: 'Bij overtreding is een boete verschuldigd van 5.000 euro.' Maar wat betekent zo'n boetebeding nu precies juridisch? En wat gebeurt er als je door de overtreding méér schade lijdt dan de boete?

Wat is een boetebeding?

Artikel 6:91 BW omschrijft wat een boetebeding is. Kort gezegd: het is een afspraak in een overeenkomst waarin staat dat de schuldenaar iets moet betalen of presteren als hij zijn verplichting niet (goed of niet op tijd) nakomt. Meestal gaat het om een geldbedrag, maar het kan ook een andere prestatie zijn.

Een boetebeding heeft in de praktijk twee functies. Ten eerste zet het druk op de andere partij om zich aan de afspraak te houden: niemand wil zomaar een boete betalen. Ten tweede maakt het dingen makkelijker als het toch misgaat. Je hoeft dan namelijk niet precies uit te rekenen en te bewijzen hoeveel schade je hebt geleden. Je verwijst simpelweg naar het afgesproken bedrag.

De boete treedt in de plaats van schadevergoeding

Dit is het belangrijkste punt om te begrijpen. Het uitgangspunt van artikel 6:91 BW is dat de boete in de plaats komt van de gewone schadevergoeding. Met andere woorden: als de andere partij tekortschiet en de boete moet betalen, dan kun je in beginsel niet daarnaast ook nog eens de werkelijk geleden schade vorderen.

Dit werkt twee kanten op. Is je werkelijke schade lager dan de boete? Dan is dat gunstig voor jou: je krijgt toch het volledige boetebedrag. Maar is je schade juist veel hoger dan de afgesproken boete? Dan zit je in beginsel vast aan dat lagere bedrag. Je kunt het meerdere dan niet zomaar alsnog claimen.

Dit uitgangspunt is regelend recht. Dat betekent dat je er in het contract van mag afwijken. Je kunt bijvoorbeeld afspreken dat je naast de boete óók de werkelijke schade mag vorderen voor zover die hoger uitvalt. Maar dan moet je dat wél duidelijk opschrijven. Doe je dat niet, dan geldt de hoofdregel: de boete komt in de plaats van schadevergoeding.

Waarom dit voor jou belangrijk is

Veel ondernemers nemen een boetebeding op zonder stil te staan bij de gevolgen. Ze denken vooral aan de afschrikkende werking, maar vergeten dat het bedrag tegelijk hun plafond kan worden. Zet je de boete te laag in, dan kan die je bij een grote overtreding onvoldoende compenseren. Zet je hem hoog, dan is het beding een sterker drukmiddel, maar dan speelt weer de vraag of het bedrag redelijk is in verhouding tot de mogelijke schade.

Concrete aandachtspunten

• Bepaal bewust wat de boete moet doen. Wil je de andere partij vooral onder druk zetten, of wil je je schade dekken? Kies je bedrag daarop af, want de boete geldt in beginsel als vervanging van schadevergoeding.
• Schrijf op of je náást de boete ook schade wilt kunnen vorderen. Wil je bij een grote overtreding het meerdere alsnog kunnen claimen? Leg dat expliciet vast, anders zit je vast aan het boetebedrag.
• Maak de overtreding meetbaar. Beschrijf duidelijk welke verplichting onder de boete valt en wanneer die verbeurd is (bijvoorbeeld per dag of per gebeurtenis). Zo voorkom je discussie over of de boete wel verschuldigd is.

Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies. Twijfel je over jouw situatie? Scan je contract gratis — en als het advies moet worden, tekent er een jurist.