Wat zijn algemene voorwaarden precies? Artikel 6:231 BW uitgelegd

🇳🇱 Dit artikel is geschreven op Nederlands recht. De genoemde wetsartikelen en termijnen gelden zo niet in jouw land; de contractmodellen maken we voor jou wél naar het recht dat bovenaan staat ingesteld.

Je hebt vast wel eens onderaan een offerte of factuur de zin gelezen: "Op al onze overeenkomsten zijn onze algemene voorwaarden van toepassing." Misschien heb je zelf zo'n setje voorwaarden, gedownload of opgesteld door je boekhouder, dat je standaard meestuurt. Maar wat zijn algemene voorwaarden nou eigenlijk, juridisch gezien? En wie ben jij in dat verhaal: de gebruiker of de wederpartij? Artikel 6:231 van het Burgerlijk Wetboek geeft daar antwoord op.

Wat het artikel regelt

Artikel 6:231 BW is een definitieartikel. Het legt niet vast wat wel of niet mag in je voorwaarden, maar bepaalt drie basisbegrippen die je nodig hebt om de rest van de regels over algemene voorwaarden te begrijpen.

1. Algemene voorwaarden. Dat zijn bedingen die zijn opgesteld om in een aantal overeenkomsten te worden opgenomen. Met andere woorden: standaardclausules die je niet per klant opnieuw verzint, maar die je bij elke deal opnieuw gebruikt. Denk aan bepalingen over betaaltermijnen, aansprakelijkheid, levertijden of hoe een geschil wordt opgelost.

Belangrijk: bedingen die de kern van de afspraak raken, zoals de prijs en wat je precies levert, vallen hier niet onder. Die maak je namelijk per overeenkomst concreet. De algemene voorwaarden zijn juist de omringende, herbruikbare afspraken.

2. De gebruiker. Dat is degene die de algemene voorwaarden in de overeenkomst gebruikt. Stuur jij jouw voorwaarden mee met een offerte of opdrachtbevestiging? Dan ben jij de gebruiker. Het gaat er dus om wie de voorwaarden inbrengt, niet wie ze ooit heeft opgesteld.

3. De wederpartij. Dat is degene die door het aanvaarden van de overeenkomst aan die voorwaarden gebonden raakt. Koop jij iets bij een leverancier die zijn eigen voorwaarden hanteert, dan ben jij op dat moment de wederpartij.

Deze rollen zijn niet vast. In de ene deal ben je gebruiker, in de andere wederpartij. Als beide partijen hun eigen voorwaarden meesturen, kan het zelfs de vraag worden wiens set voorrang heeft. Het artikel zelf lost dat niet op, maar het maakt wel duidelijk dat het steeds gaat om wie de voorwaarden inbrengt en wie eraan gebonden wordt.

Waarom deze begrippen ertoe doen

Of een reeks bepalingen echt als algemene voorwaarden geldt, heeft gevolgen. Voor algemene voorwaarden bestaan namelijk aparte beschermingsregels, bijvoorbeeld rond de vraag of je ze wel op tijd ter hand hebt gesteld en of bepaalde clausules niet onredelijk bezwarend zijn. Die regels grijpen aan op de begrippen uit dit artikel. Weet je niet of iets algemene voorwaarden zijn, dan weet je ook niet welke bescherming er speelt.

Voor jou als ondernemer betekent dit dat het uitmaakt hoe je je afspraken indeelt. Zet je een afspraak in de kern van de overeenkomst zelf, dan gelden andere spelregels dan wanneer je diezelfde afspraak in je standaard voorwaarden opneemt.

Concrete aandachtspunten

• Weet in welke rol je zit. Ga bij elke deal even na: gebruik ik mijn eigen voorwaarden, of accepteer ik die van de ander? Dat bepaalt of jouw bescherming of jouw regels gelden. Bij grotere opdrachten loont het om dit bewust af te stemmen in plaats van beide sets "voor de zekerheid" mee te sturen.
• Houd kern en voorwaarden gescheiden. Leg prijs, product of dienst en de omvang van de opdracht duidelijk vast in de overeenkomst zelf. Bewaar de herbruikbare afspraken, zoals betaaltermijn en aansprakelijkheid, voor je algemene voorwaarden. Zo voorkom je discussie over wat waar hoort.
• Gebruik één actuele set. Omdat algemene voorwaarden bedoeld zijn voor meerdere overeenkomsten, is het slim om te werken met één vaste, up-to-date versie die je consequent meestuurt. Verouderde of onderling afwijkende versies leiden snel tot onduidelijkheid over wat er nu precies is afgesproken.

Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies. Twijfel je over jouw situatie? Scan je contract gratis — en als het advies moet worden, tekent er een jurist.