Eigendomsvoorbehoud: hoe je geleverde spullen veiligstelt tot je bent betaald

🇳🇱 Dit artikel is geschreven op Nederlands recht. De genoemde wetsartikelen en termijnen gelden zo niet in jouw land; de contractmodellen maken we voor jou wél naar het recht dat bovenaan staat ingesteld.

Je levert een grote partij goederen af bij een klant. De vrachtwagen keert terug, de spullen staan bij de afnemer, maar de factuur blijft openstaan. Weken later hoor je dat je klant in zwaar weer zit of zelfs failliet dreigt te gaan. Wat gebeurt er dan met de goederen die je hebt geleverd maar nog niet betaald hebt gekregen? Ben je die kwijt? Niet per se, als je slim gebruikmaakt van een eigendomsvoorbehoud.

Wat regelt artikel 3:92 BW?

Artikel 3:92 BW geeft je als verkoper de mogelijkheid om de eigendom van geleverde zaken voor te behouden totdat de koopprijs volledig is betaald. In gewone taal: je levert de spullen wel af, maar juridisch blijven ze van jou zolang je klant niet heeft betaald. Pas op het moment dat de betaling binnen is, gaat de eigendom over op je klant.

Dit is een krachtig middel. Zonder eigendomsvoorbehoud word je namelijk gewoon eigenaar-af zodra je de goederen levert, ook al staat de factuur nog open. Je bent dan slechts een schuldeiser die achter zijn geld aan moet. Mét een eigendomsvoorbehoud blijf je eigenaar en kun je de goederen in principe terughalen als er niet wordt betaald.

Waarom dit vooral bij problemen telt

Het verschil merk je het scherpst als je klant failliet gaat. Zijn de goederen dan jouw eigendom, dan vallen ze niet zomaar in de boedel waar alle schuldeisers uit worden betaald. Je kunt de spullen dan als eigenaar opeisen. Zonder voorbehoud sta je achteraan in de rij en zie je in de praktijk vaak weinig tot niets terug.

Het eigendomsvoorbehoud beschermt je dus precies op het moment dat het erop aankomt: wanneer je klant niet meer kan of wil betalen. Het is een van de weinige manieren waarop je als leverancier grip houdt op wat je hebt geleverd.

Hoe je het goed vastlegt

Een eigendomsvoorbehoud werkt alleen als je het duidelijk en op tijd afspreekt. Je kunt het opnemen in je algemene voorwaarden, in de koopovereenkomst zelf of op de offerte. Belangrijk is dat je klant vóór of bij het sluiten van de overeenkomst weet dat je dit voorbehoud maakt. Achteraf een briefje sturen dat de goederen eigenlijk nog van jou zijn, werkt niet.

Let er ook op dat het voorbehoud vooral goed werkt bij goederen die herkenbaar en aan te wijzen blijven. Worden je geleverde spullen verwerkt in een ander product of vermengd met andere voorraden, dan wordt het lastiger om nog te zeggen wat precies van jou is. Voor dat soort situaties bestaan aanvullende constructies, maar de basis begint altijd bij een helder vastgelegd voorbehoud.

Concrete aandachtspunten

• Leg het vooraf vast. Zorg dat het eigendomsvoorbehoud in je algemene voorwaarden of overeenkomst staat, en dat je klant die voorwaarden vóór het sluiten van de deal heeft ontvangen en geaccepteerd. Een voorbehoud dat pas op de factuur verschijnt, is meestal te laat.
• Houd je administratie op orde. Als het misgaat, moet je kunnen aantonen welke goederen je hebt geleverd, wanneer, en dat ze nog niet zijn betaald. Duidelijke leverbonnen en facturen maken het verschil wanneer je spullen wilt terughalen.
• Kom snel in actie bij wanbetaling. Zodra je merkt dat je klant niet betaalt of in problemen komt, is het zaak om te handelen. Hoe langer je wacht, hoe groter de kans dat de goederen zijn doorverkocht, verwerkt of niet meer terug te vinden zijn.

Een eigendomsvoorbehoud kost je bij het opstellen weinig moeite, maar kan je op het beslissende moment veel geld schelen. Voor iedere ondernemer die op rekening levert, is het een van de eenvoudigste manieren om je risico te beperken.

Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies. Twijfel je over jouw situatie? Scan je contract gratis — en als het advies moet worden, tekent er een jurist.