Koper beroept zich op dwaling: wat betekent dat voor jou als verkoper?

🇳🇱 Dit artikel is geschreven op Nederlands recht. De genoemde wetsartikelen en termijnen gelden zo niet in jouw land; de contractmodellen maken we voor jou wél naar het recht dat bovenaan staat ingesteld.

Je verkoopt een machine, een bedrijfsonderdeel of een partij voorraad. De deal is rond, de koopsom is betaald, iedereen tevreden. Tot de koper een paar maanden later belt: hij voelt zich bekocht en wil de overeenkomst terugdraaien. Zijn argument: hij had de koop nooit gesloten als hij had geweten wat hij nu weet. Dit is een beroep op dwaling, en als verkoper doe je er goed aan te weten wat daarbij wel en niet van je verwacht wordt.

Dwaling is geregeld in artikel 6:228 van het Burgerlijk Wetboek. Dit artikel bepaalt dat een overeenkomst vernietigbaar kan zijn als iemand hem heeft gesloten onder invloed van een onjuiste voorstelling van zaken. Dat kan op verschillende manieren zijn ontstaan: doordat jij als verkoper onjuiste informatie hebt gegeven, doordat je iets hebt verzwegen wat je had moeten vertellen, of doordat jullie beiden van dezelfde onjuiste veronderstelling zijn uitgegaan. Belangrijk is steeds dat de koper de overeenkomst niet, of niet op dezelfde voorwaarden, zou hebben gesloten als hij de juiste informatie had gehad.

Wanneer is er sprake van een mededelingsplicht?

Niet elke onwetendheid van de koper is jouw probleem. De wet kijkt naar de vraag of jij wist of had moeten weten dat een bepaald feit voor de koper van belang was, en of je dat feit had moeten melden. Dit speelt vooral bij informatie die jij als verkoper kende of kon kennen, en die de koper redelijkerwijs niet zelf kon ontdekken. Denk aan gebreken aan een machine die je zelf had geconstateerd, of financiële cijfers die een ander beeld geven dan gepresenteerd.

De koper heeft ook een eigen verantwoordelijkheid

Dwaling is geen vrijbrief om onder elke tegenvallende deal uit te komen. Van een koper wordt verwacht dat hij zelf onderzoek doet naar wat voor hem belangrijk is, zeker bij grotere of zakelijke transacties. Als de koper de kans heeft gehad om iets te controleren en dat bewust heeft nagelaten, komt een beroep op dwaling minder snel op. Ook als jullie in de overeenkomst hebben vastgelegd dat bepaalde risico's voor rekening van de koper komen, telt dat mee bij de beoordeling.

Als een beroep op dwaling slaagt, kan de overeenkomst worden vernietigd. Dat betekent dat partijen in beginsel weer in de positie moeten komen van voor de overeenkomst: de koopsom terug, het product terug. Dit kan dus grote financiële gevolgen hebben, ook als jij zelf niet bewust iets verkeerd hebt voorgesteld.

Aandachtspunten

• Leg belangrijke informatie schriftelijk vast, bijvoorbeeld in de koopovereenkomst of per e-mail, zodat je kunt aantonen wat je wel en niet hebt gemeld.
• Geef de koper de gelegenheid om zelf onderzoek te doen en documenteer dat je die mogelijkheid hebt geboden, bijvoorbeeld door inzage te geven in stukken of cijfers.
• Wees alert bij informatie die je zelf kent en de koper niet kan weten — verzwijgen van iets wat je had moeten melden is een van de snelste routes naar een succesvol beroep op dwaling.

Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies. Twijfel je over jouw situatie? Scan je contract gratis — en als het advies moet worden, tekent er een jurist.